OKL O SERB OK

Oficyna Wydawnicza "Agawa"
ISBN 978-83-85571-78-0
Seria: Biblioteka Poetycka
Teksty krytycznoliterackie
Okładka miękka, barwna, foliowana
Format S6 (125 x 195 mm)
Str. 168
Cena detaliczna: 24 zł


Grzegorz Łatuszyński - poeta, prozaik i krytyk, znany tłumacz i popularyzator literatury serbskiej, na którą od lat patrzy przez pryzmat spuścizny literackiej Miloša Crnjanskiego, najwybitniejszego serbskiego poety, co piętno swej indywidualności odcisnął na całym pisarstwie serbskim, w szczególności zaś na poezji - prezentuje w tej książce przejrzysty obraz rozwoju liryki serbskiej XX wieku oraz portrety twórcze siedmiu wybitnych współczesnych serbskich poetów starszej i średniej generacji. Portrety te - wśród których Crnjanskiego jest oczywiście najobszerniejszy i najbardziej wnikliwy, ale ciekawe są również pozostałe: Desanki Maksimović, Vaska Popy, Stevana Raičkovicia, Adama Puslojicia, Jovana Zivlaka i Nikoli Vujčicia - przedstawiają wielkie indywidualności poetyckie oraz interesujący wachlarz bogactwa warsztatów twórczych i kręgów penetracji tematycznych współczesnej poezji serbskiej, od lat uważanej za jedną z najciekawszych w dzisiejszej Europie.

 O autorze

Grzegorz Łatuszyński, autor dwutomowej antologii poezji serbskiej XX wieku pt. Wszystkie chwile są tu i nic być nie przestaje, poeta, prozaik, krytyk, tłumacz i dziennikarz, urodzony w Zdzięciole k. Nowogródka, maturę uzyskał w Liceum Ogólnokształcącym im. Króla Jana III Sobieskiego w Grudziądzu, dyplom magistra filologii na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie studiował równolegle filologię polską i słowiańską w zakresie bohemistyki. Przez rok był słuchaczem Podyplomowego Studium Wiedzy Filmowej w Warszawie, prowadzonego przez prof. Aleksandra Jackiewicza. Slawistyczne studia podyplomowe odbył na wydziałach filologicznych Uniwersytetów Zagrzebskiego i Belgradzkiego w latach 1959-1963.
Przez trzy lata był lektorem języka polskiego na Uniwersytecie Belgradzkim, a także korespondentem „Życia Warszawy” z Belgradu, potem pracownikiem dyplomatycznym Ambasady Polskiej w Belgradzie. Łącznie w byłej Jugosławii spędził dziesięć lat. Po powrocie do kraju pracował w Ministerstwie Kultury i Sztuki – Naczelnym Zarządzie Kinematografii, był redaktorem Wydawnictwa PWN, redaktorem Zespołu Filmowego „Tor”, sekretarzem redakcji miesięcznika filmowego „Studio”. Od 1975 roku utrzymuje się wyłącznie z pracy twórczej, literackiej i dziennikarskiej. Współpracuje z prasą codzienną i periodyczną.
Jest członkiem stowarzyszeń twórczych: ZAIKS-u od 1971, Związku Literatów Polskich od 1973, a następnie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. W latach 1996-1999 był sekretarzem Zarządu Głównego, w latach 2005-2008 skarbnikiem, od kwietnia 2008 do czerwca 2011 prezesem, po czym do listopada 2014 wicepre­zesem, a w obecnej kadencji jest członkiem Zarządu Oddziału Warszawskiego SPP. Członkiem Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich jest od 1975, a Stowarzyszenia Tłumaczy Polskich od 1983 roku.
W 1989 roku otrzymał doroczne Wyróżnienie Funduszu Literatury MKiS za przekład Drzwi żywota Mirka Kovača i w tymże roku odznakę Zasłużonego Działacza Kultury. Nagrodę dziennikarską przyznawaną przez Polish Promotion Corporation – „Złote Pióro” uzyskał w 1994 roku. Wszech­słowiańskie Stowarzyszenie Literackie w 2009 roku wrę­czyło mu „Wysokie Międzynarodowe Wyróżnienie. im. Fiodora Dosto­jewskiego za całokształt twórczości i niemie­rzalny wkład w zbli­żanie literatury serbskiej i polskiej poprzez przygotowanie Antologii poezji serbskiej w Polsce wraz z przekładem wierszy.”
W 2010 roku Fundacja im. Zdravka Gojkovicia z Belgradu przyznała mu Dyplom za osiągnięcia w dziedzinie twórczości, a Klub Literacki im. Branka Ćopicia Dyplom za Antologię poezji serbskiej XX wieku w języku polskim.
W 2010 roku otrzymał prestiżową nagrodę Macierzy Chor­wackiej im. Ljudevita Jonke "za wyjątkowe osiągnięcia w propagowaniu chorwackiego języka i literatury w świecie w latach 2008 i 2009", w tym za wybór i przekład na język polski poezji Slavka Mihalicia pt. Okna szaleństwa, wydany przez Oficynę Wydawniczą "Agawa". W 2011 roku jego Anto­logia poezji chorwackiej – W skwarze słońca, w chłodzie nocy uzyskała nominację do Nagrody im. Cypriana Kamila Norwida. W tymże 2011 roku otrzymał Honorowe Człon­kostwo Stowarzyszenia Literatów Serbii.
W roku 2014 Ambasador Republiki Serbii w Warszawie wręczył mu "AKT PODZIĘKOWANIA za wieloletnią pracę i twórczość promującą Serbię, jej wartości historyczne, kulturowe i artystyczne, a w szczególności za przekłady najwybitniejszych dzieł serbskiej prozy i poezji na język polski."
Wydał:
Układ słoneczny – powieść, Warszawa 1979,
Fascynacja – opowiadania, Warszawa 1984,
Bałkańskie przekleństwo – rzecz o rozpadzie Jugosławii, Warszawa 1997,
W świecie wyklętych – eseje o literaturze serbskiej i chorwackiej, Warszawa 1997,
Twoja chwila – poezje, Warszawa 2012,
Własna drogą – poezje, Warszawa 2013,
Život u pjesmi (Życie w wierszu) – poezje, Podgorica 2013,
Na progu – poezje, Warszawa 2014,
O serbskiej poezji XX wieku i współczesnej - teksty krytycznoliterackie, Warszawa 2015
Ten żar nie wygasa – poezje, Warszawa 2015.
W 2008 roku wydał w pełni autorską dwutomową Antologię poezji serbskiej XX wieku – Wszystkie chwile są tu i nic być nie przestaje – we własnym wyborze i przekładach, opatrzoną obszernym posłowiem, a także notami biogra­ficznymi 155 poetów prezentowanych na 1124 stronach tego dzieła.
W 2009 ukazała się jego autorska Antologia poezji czarnogórskiej XX wieku – Słowa, które nie śpią – opatrzona wstępem, a także nota­mi biograficznymi 46 poetów prezentowanych na 270 stro­nach.
W 2010 powstała Antologia poezji chorwackiej XX wieku – W skwarze słońca, w chłodzie nocy – (autorski wybór i przekład wierszy), opatrzona wstępem oraz notami biograficznymi 133 poetów prezentowanych na 990 stronach tego dzieła.
W 2012 wydał w Nowym Sadzie w ramach tamtejszych publikacji festiwalowych Stowarzyszenia Literatów Wojwo­diny 208 stronicową Antologię współczesnej poezji polskiej – Żyjemy na słowach (Живимо на ре­чима – Антологија савремене пољске поезије, Novi Sad 2012) – we własnym wyborze i przekładach wierszy na język serbski, opatrzoną posłowiem Wojciecha Kaliszewskiego.
Jego wiersze i opowiadania tłumaczone były na serbski, chorwacki, czarnogórski, węgierski i albański.
Tłumaczy z serbskiego, chorwackiego, bośniackiego, mace­dońskiego, słoweńskiego, czeskiego, słowackiego, ro­syjskiego oraz na serbski, chorwacki i czarno­górski.

Przełożył na język polski m. in.:
Więzień zodiaku Jana Weissa – powieść (z czeskiego), 1962;
Wołanie o pomoc Jana Weissa – powieść (z cz.), 1963;
Skok w ciemność Rudolfa Vetiški – powieść (z cz.), 1969;
Uciekinierzy i zwycięzcy Vojty Erbana – powieść (z cz.), 1970;
Mahomet I. Hrabka i K Petráčka – monografia (z cz.), 1971;
Dziewiąty cud na wschodzie Andjelka Vuleticia, powieść (z chorwackiego) – 1972;
Spadochrony na drzewach Napoleona Rydzewskiego – powieść (z rosyjskiego), 1973;
Spór o życie Donata Šajnera – powieść (z cz.), 1974;
Trzy rzeki Vladislava Vančury – powieść (z cz.), 1975;
Ja, Danilo Derviša Sušicia – powieść (z bośn.), 1974;
Postawiony na baczność Derviša Sušicia – powieść (z bośn.), 1974;
Piąta pora roku Branka Šömena – powieść (ze słoweńskiego), 1977;
Kapitanowie z szalonej rzeki Bohuslava Chňoupka – reportaże (ze słowackiego), 1980;
Wędrówki Miloša Crnjanskiego – powieść, wstęp i przekład (z serb.), 1981, 2009;
Pielgrzymka Arsenjego Njegovana Borislava Pekicia – powieść (z serb.), 1985;
Drzwi żywota Mirka Kovača – powieść, wstęp i przekład (z chorw.), 1988;
Żarliwość i gwałt Andjelka Vuleticia (z Marylą Siwkowską) – powieść (z chorw.), 1994;
Dusze na kiju klonowym Andjelka Vuleticia – wybór poezji, przekład i posłowie (z chorw.), 1999;
Kiedy kwitnie zło Filipa Davida i Mirka Kovača (z Marylą Siwkowską) – korespondencja (z serb. i chorw.), 2001;
Strzała w popiele Mile Stojicia, wybór poezji, przekład i posłowie (z chorw.), 2002;
Via Vienna Mile Stojicia, eseje (z chorw.), 2005;
Okna szaleństwa Slavka Mihalicia – wybór poezji, przekład i posłowie (z chorw.), 2006;
Czarne pomarańcze Veselka Koromana – wybór poezji, przekład i posłowie (z chorw.), 2007;
Sarajewska noc Ivana Kordicia – wybór poezji, przekład i posłowie (z chorw.), 2008;
Szaleństwo samotności Sonji Manojlović – wybór poezji, przekład i posłowie (z chorw.), 2008;
Gwiazdy na wezgłowiu Jovicy Djurdjicia – wiersze (z serb.) 2009;
Otwieranie ciszy Stevana Raičkovicia – wybór poezji, przekład i posłowie (z serb.), 2009;
Gość z innego świata Abdulaha Sidrana – wybór poezji, przekład i posłowie (z bośn.) 2009.
Źródło żywego słowa Vaska Popy – wybór poezji, przekład i posłowie (z serb.), 2011.
Kiša i vlati / Deszcz i źdźbła Jovicy Djurdjicia – wybór poezji (z serb.), 2012.
Poezje Miloša Crnjanskiego – wybór poezji, przekład i posłowie (z serb.), 2012.
Szczeliny czasu Jovana Zivlaka – wybór poezji, przekład i posłowie (z serb.), 2012.
Cisza w kamieniu Nikoli Vujčicia – wybór poezji, przekład i posłowie (z serb.), 2013.
Poezje Desanki Maksimović – wybór poezji, przekład i posłowie (z serb.), 2013.
Życie ze snu utkane Adama Puslojicia– wybór poezji, przekład i posłowie (z serb.), 2014.
Wilczyca Ranka R, Radovicia – poemat, wydanie dwujęzyczne, przekład (z serb.), 2015.

Przełożył na język chorwacki i serbski
szereg wierszy współczesnych polskich poetów, m.in.: Zbigniewa Bieńkow­skiego, Julii Hartwig, Krzysztofa Karaska, Adriany Szymańskiej, Ryszarda Krynickiego, Ewy Lipskiej, Mariana Grześczaka, Tadeusza Śliwiaka, Jana Góreca-Rosińskiego, Eugeniusza Kasjanowi­cza, Macieja Cisło, Piotra Matywiec­kiego, Janusza Drzewuckiego, Jana Sochonia, Anny Janko, Jarosława Mikołajewskiego, Krystyny Lenkowskiej, Aleksandra Rybczyńskiego, Wojciecha Wencla, Leszka Długosza, Alicji Patey-Grabowskiej, Wojciecha Banacha, Marty Berowskiej, Szymona Babuchowskiego, Romana Misiewicza, Tadeusza Zachary i innych.
W 1990 roku wysoko ceniony ogólnojugosłowiański dwutygodnik literacki „Odjek”, wychodzący w Sarajewie pod redakcją wybitnego chorwackiego poety Mile Stojicia, w numerze 15/16 opublikował specjalny dodatek pt. Sedam poljskih pjesnika (Siedmiu polskich poetów), który prezen­tował 45 wierszy przełożonych przez Grzegorza Łatuszyń­skiego na język chorwacki.
Momčilo Jokić niektóre wiersze przełożone przez Łatu­szyńskiego włączył do swojej antologii Pet vekova poljske poezije (Pięć wieków polskiej poezji), wydanej w 1991, a Tomica Bajsić do antologii poezji o wojnie, repre­sjach i znie­woleniu pt. Urezi (Wcięcia), wydanej w Zagrzebiu w 2010 roku.
W roku 2012 w Nowym Sadzie ukazała się wspomniana wyżej Antologia współczesnej poezji polskiej Живимо на ре­чима, która prezentuje wiersze dwunastu polskich poetów w przekładach Grzegorza Łatuszyńskiego na język serbski.
W roku 2013 w Podgoricy ukazał się wybór poezji Grzegorza Łatuszyńskiego p.t. Život u pjesmi, do którego większość wierszy na język czarnogórski przełożył sam Autor.
Poza tym wiersze polskich poetów w przekładach Grzegorza Łatuszyńskiego ukazywały się w różnych latach w „Književnych novinach”, „Književnej reči”, „Književnosti” oraz w mie­sięcznikach „Polja”, „Letopis Matice srpske” i „Zlatna gre­da”, „Quest”, „Lučindan”, a także w „Forum”, „Hrvat­skim slovie”, „Poeziji” i in­nych pismach serb­skich, chorwac­kich, bośniackich i czarno­górskich.

Developed in conjunction with Ext-Joom.com